Η γκάμα, ή όπως την ονομάζουν οι ειδικοί «η ψυχολογική και οικονομική εξάρτηση από τα κερδοφόρα παιχνίδια», έχει γίνει ένα φαινόμενο που αφορά όλο και περισσότερους Έλληνες. Από τα παραδοσιακά σαρακοστήρια μέχρι τις ψηφιακές πύλες online, η γκάμα έχει διαμορφώσει συμπεριφορές που επηρεάζουν τόσο την προσωπική όσο και την οικογενειακή ζωή. Σύμφωνα με έρευνες, κάθε χρόνο περίπου 1,5 εκατομμύρια Έλληνες εμπλέκονται σε κάποιο είδος γκάμου, με το 15% να καταλήγει σε σοβαρές οικονομικές ή ψυχολογικές συνέπειες. Το φαινόμενο αυτό δεν περιορίζεται μόνο στα παιχνίδια, αλλά επεκτάται και στις ψηφιακές πλατφόρμες, όπου οι επιλογές είναι ακόμη πιο προσβάσιμες και προσαρμοσμένες στις ανάγκες των χρηστών.
Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα γκάμου σε τοπικό επίπεδο είναι η χρήση των «κρυφών» πλατφόρμων που προσφέρουν κερδοφόρα παιχνίδια σε δημόσιους χώρους. Στο πλαίσιο της τελευταίας έρευνας του Εθνικού Στατιστικού Γραφείου (ΕΣΓ), αναδείχθηκε ότι το 22% των Ελλήνων που συμμετέχουν σε τέτοια παιχνίδια, δεν είναι συνείδητοι για τις πραγματικές πιθανότητες κέρδους. Αυτό σημαίνει ότι, αντί να απολαμβάνουν ένα απλό ψυχαγωγικό παιχνίδι, ενδέχεται να καταλήγουν σε εξάρτηση, με συνέπειες που κυμαίνονται από οικονομικές δυσκολίες έως ψυχολογική δυσφορία. Η γκάμα δεν είναι πλέον μόνο ένα κοινωνικό φαινόμενο, αλλά και ένα οικονομικό πρόβλημα, καθώς οι απώλειες από τέτοιες συμπεριφορές φτάνουν το ποσό των 1,2 δισ. ευρώ ετησίως.
Η ψηφιακή εποχή έχει επιταχύνει την εξάπλωση της γκάμου, με τις ψηφιακές πύλες online να προσφέρουν συνθήκες που ευνοούν την εξάρτηση. Σύμφωνα με έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 30% των Ελλήνων που παίζουν online παιχνίδια, χρησιμοποιούν πλατφόρμες που προσφέρουν «ψευδείς» κερδοφορίες ή ανταγωνιστικές συσκευές, προκειμένου να ενθαρρύνουν την επανάληψη. Αυτό δημιουργεί ένα κυκλικό πρόβλημα, καθώς οι χρήστες, για να επιτύχουν «κέρδη», ενδέχεται να παίξουν για μεγαλύτερες χρονικές περιόδους ή με μεγαλύτερη ένταση, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες να χάσουν περισσότερο από ό,τι κέρδισαν. Η έλλειψη ρυθμίσεων και η απουσία σαφών κανόνων σε πολλές ψηφιακές πλατφόρμες επιδεινώνουν το πρόβλημα.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας αντιμετώπισης του φαινομένου, έχει αναπτυχθεί μια σειρά από μέτρα από τις αρχές. Για παράδειγμα, το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων έχει εισαγάγει προγράμματα ενημέρωσης σε σχολεία, όπου οι μαθητές εκπαιδεύονται για τις επιπτώσεις της γκάμου και πώς να διακρίνουν τα ψευδείς κερδοφορίες από τα πραγματικά παιχνίδια. Επιπλέον, έχει υιοθετηθεί η υποχρεωτική αναγραφή των πιθανοτήτων κέρδους σε κάθε παιχνίδι, προκειμένου οι χρήστες να είναι πλήρως ενημερωμένοι. Ωστόσο, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι αυτά τα μέτρα δεν είναι αρκετά για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα σε πλήρη έκταση. Η γκάμα απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, που θα περιλαμβάνει τόσο εκπαίδευση όσο και σκληρά οικονομικά μέτρα.
Σύμφωνα με έρευνα του σύνδεσμος, οι περισσότεροι Έλληνες που εμπλέκονται σε γκάμα, δεν είναι συνείδητοι για τις πραγματικές συνέπειες. Μία από τις πιο συχνές συμπεριφορές είναι η παροχή χρήσης σε τρίτους, με το 18% των ερωτηθέντων να δηλώνει ότι έχουν δώσει χρήματα σε φίλους ή οικογένεια για να καλύψουν απώλειες από παιχνίδια. Αυτό δημιουργεί ένα κύκλο εξάρτησης, όπου οι οικογένειες και οι φίλοι ενδέχεται να αναλάβουν την ευθύνη για τις οικονομικές συνέπειες, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Η γκάμα δεν είναι μόνο ένα προσωπικό πρόβλημα, αλλά και ένα κοινωνικό φαινόμενο με ευρύτερες συνέπειες.
Η ψηφιοποίηση και η παγκόσμια διασπορά των ψηφιακών πλατφόρμων έχουν δημιουργήσει νέους κινδύνους για την κοινωνία. Σύμφωνα με μελέτες, το 40% των Ελλήνων που παίζουν online παιχνίδια, χρησιμοποιούν συσκευές που τους επιτρέπουν να παίζουν για μεγαλύτερες χρονικές περιόδους, χωρίς να αισθάνονται την ώρα. Αυτό οδηγεί σε απώλεια χρόνου και προσοχής, με συνέπειες που επηρεάζουν την επαγγελματική και προσωπική ζωή. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η γκάμα μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την εκπαίδευση, την υγεία και την κοινωνική ζωή, κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί με έμφαση.
Η αντιμετώπιση της γκάμου απαιτεί μια συνδυασμένη προσέγγιση που θα περιλαμβάνει εκπαίδευση, ρυθμίσεις και κοινωνική ευαισθητοποίηση. Οι αρχές πρέπει να ενισχύσουν τις ρυθμίσεις για την προστασία των χρηστών, ενώ οι οικογένειες και οι σχολεία πρέπει να ενισχύσουν την εκπαίδευση για τις επιπτώσεις της γκάμου. Η κοινωνία ως σύνολο πρέπει να είναι συνειδητοποιημένη για το φαινόμενο και να προωθεί συμπεριφορές που θα ελαχιστοποιούν τις πιθανότητες εξάρτησης. Η γκάμα είναι ένα πρόβλημα που απαιτεί δράση και συνεργασία από όλους.
- Από το 2015 έως το 2023, οι απώλειες από γκάμα σε Έλληνες έφτασαν τα 1,2 δισ. ευρώ ετησίως.
- Το 30% των Ελλήνων που παίζουν online παιχνίδια, χρησιμοποιούν πλατφόρμες με ψευδείς κερδοφορίες.
- Το 18% των ερωτηθέντων έχει δώσει χρήματα σε τρίτους για να καλύψει απώλειες από παιχνίδια.
- Το 22% των Ελλήνων που παίζουν σε δημόσιους χώρους, δεν είναι συνείδητοι για τις πιθανότητες κέρδους.
- Το 40% των παίκτων online παίζει χωρίς να αισθάνεται την ώρα, οδηγώντας σε απώλεια χρόνου και προσοχής.